Thúc đẩy thị trường mua bán nợ

Thúc đẩy thị trường mua bán nợ

Không chỉ doanh nghiệp Nhà nước mà tư nhân cũng có thể tham gia vào thị trường này
Hoạt động mua bán nợ đang được xem là một lối thoát của các doanh nghiệp (DN) khó khăn trong hoàn cảnh kinh tế khó khăn hiện nay. Dự kiến thị trường mua bán nợ sẽ sớm sôi động do Bộ Tài chính đang trình Chính phủ một loạt chính sách quan trọng liên quan đến vấn đề này.

Cần tăng vốn điều lệ của DATC

Tại Đề án Tái cơ cấu DN Nhà nước trình lên Chính phủ, Bộ Tài chính đề xuất xây dựng cơ chế về việc yêu cầu các ngân hàng thương mại (NHTM) bán các khoản nợ xấu cho Công ty Mua bán nợ Việt Nam (DATC). Đồng thời, Bộ Tài chính cũng sửa đổi, bổ sung khung pháp lý để tăng thêm định chế hoạt động cho DATC.
Ông Phạm Mạnh Thường, Phó Tổng Giám đốc DATC, cho biết hiện nay, một số DN Nhà nước đang có tình hình tài chính yếu kém, tiềm ẩn rủi ro khi môi trường kinh doanh không thuận lợi.

Để tái cơ cấu DN Nhà nước, trước hết phải giải quyết được vấn đề nợ xấu của khu vực DN này. Tỉ trọng vốn vay của các DN Nhà nước tại ngân hàng rất lớn. Khi DATC mua lại nợ xấu từ NHTM, sẽ không chỉ có tác dụng tái cơ cấu DN mà còn góp phần lành mạnh hóa bảng cân đối tài sản của cả DN và NHTM, nâng cao sức mạnh tài chính cho các NHTM.

Bộ Tài chính cũng xác định phải tăng quy mô, nâng cao năng lực tài chính, quản trị và vai trò của DATC để hỗ trợ việc xử lý nợ và tái cơ cấu DN. Để bảo đảm nguồn vốn cho DATC hoạt động, ông Phạm Mạnh Thường cho rằng trước hết, cần tăng vốn điều lệ của DATC từ 2.481 tỉ đồng hiện nay lên khoảng 5.000 – 10.000 tỉ đồng, lập quỹ xử lý nợ xấu thực hiện tái cơ cấu DN, giao DATC vận hành quỹ này cho mục tiêu xử lý nợ xấu NH và tái cơ cấu DN.

Xã hội hóa hoạt động mua bán nợ

Theo NH nhà nước, tính đến cuối năm 2011, nợ xấu của toàn hệ thống chiếm khoảng 3,2% tổng dư nợ tín dụng, tương đương khoảng 85.000 tỉ đồng. Nhưng đến quý I năm nay, nợ xấu đã tăng lên khoảng 100.000 tỉ đồng, bằng 3,6% tổng dư nợ. Mặc dù khung pháp lý đã cho phép nhưng thị trường mua bán nợ hiện nay chưa thể sôi động do cung cầu còn mất cân đối.

Toàn hệ thống NHTM hiện có 18 công ty mua bán nợ nhưng xét về cung cầu, các công ty mua bán nợ của NH không đủ lực cả về tài chính, cơ chế hoạt động và kỹ năng xử lý. Các NHTM cũng được phép mua bán nợ lẫn nhau nhưng trong thực tế hầu như không có giao dịch mua bán nợ giữa các NHTM. Thống đốc NH Nhà nước cho biết đang tính đến phương án thành lập một công ty mua bán nợ quốc gia để có thể tiến hành tái cơ cấu hệ thống NH một cách có hiệu quả.

Còn theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ, bên cạnh việc đầu tư để tăng năng lực tài chính, quy mô cho DATC, Bộ Tài chính đang xem xét khả năng cho phép thành lập thêm các công ty mua bán nợ khác theo hướng xã hội hóa. Theo đó, không chỉ có DN Nhà nước mới được tham gia vào thị trường này mà sẽ mở rộng hơn, tư nhân cũng có thể được tham gia.

Theo các chuyên gia kinh tế, các công ty mua bán nợ do NH Nhà nước thành lập sẽ góp phần giúp tăng trưởng tín dụng thông qua việc làm sạch bảng tổng kết tài sản của NH và của DN, tạo điều kiện để hoạt động vay và cho vay dễ hơn. Tuy nhiên, hoạt động này chỉ có tác dụng là đòn bẩy, không thể giải quyết nợ xấu của toàn bộ hệ thống NH.

Kinh nghiệm của nhiều quốc gia cho thấy mua bán nợ chính là một trong những biện pháp quan trọng để thoát khỏi khủng hoảng. Khi xử lý được nợ xấu sẽ ổn định tài chính trong nước và nâng cao sức mạnh cho các định chế tài chính.

HÀ LINH