Khái niệm, mục đích, vai trò của thẩm định giá máy móc, thiết bị

Khái niệm, mục đích, vai trò của thẩm định giá máy móc, thiết bị

1. Khái niệm định giá máy, thiết bị

Định giá máy, thiết bị chiếm một tỷ lệ đáng kể trong hoạt động của các công ty định giá. Định giá máy, thiết bị là việc ước tính bằng tiền với độ tin cậy cao nhất về giá trị các quyền sở hữu máy, thiết bị cho mục đích định giá cụ thể vào thời điểm định giá.

Định giá máy, thiết bị là một lĩnh vực dịch vụ chuyên ngành, cần thiết đối với sự vận hành của nền kinh tế thị trường, đòi hỏi được thực hiện bởi các nhà chuyên môn được đào tạo, có kiến thức, có kinh nghiệm và có tính trung thực cao trong nghề nghiệp. Nhiệm vụ của nhà định giá máy móc thiết bị trong nền kinh tế thị trường là cung cấp cho khách hàng của mình những đánh giá độc lập, không thành kiến, được nghiên cứu đầy đủ và logic về giá trị máy, thiết bị của khách hàng vào một thời điểm cụ thể. Yêu cầu đối với nhà định giá phải có khả năng tự mình diễn đạt một cách có hệ thống, minh bạch, rõ ràng, dễ hiểu và phải có chính kiến. Máy, thiết bị phải được mô tả một cách trung thực và nhà định giá máy, thiết bị phải am hiểu nhất định về mặt kỹ thuật. Nhà định giá không cần thiết phải biết vận hành một cỗ máy cụ thể, hoặc so trình độ thông thạo như một kỹ sư chuyên ngành. Họ tách khỏi việc vận hành máy, thiết bị đó, và quan sát, xem xét trên phương diện tổng thế, nhưng khi cần thì họ cũng phải biết cách kiểm tra ứng dụng của máy, thiết bị đó so sánh lại với các máy, thiết bị khác. Nhà định giá cần phải hiểu chức năng cơ bản của thiết bị hoặc các bộ phận của máy, thiết bị cần định giá.

2. Vai trò của công tác định giá máy, thiết bị

Định giá máy, thiết bị là căn cứ và là nền tảng cần thiết để thực hiện quản lý tài sản nói chung và máy, thiêt bị nói riêng có hiệu quả hợn. Định giá máy, thiết bị là cơ sở để đưa ra các quyết định liên quan đến việc mua sắm mới, chuyển nhượng máy, thiết bị đang sử dụng, đánh thuế, cho thuê, bảo hiểm, cầm cố, đầu tư và báo cáo tài chính.

3. Mục đích và cơ sở giá trị trong định giá máy, thiết bị.

Định giá máy, thiết bị được thực hiện cho những mục đích cụ thể và mục đích định giá lại quyết định dựa trên cơ sở giá trị thị trường hay giá trị phi thị trường và từ đó, giúp người định giá lựa chọn phương pháp định giá phù hợp. Do vậy người định giá cần nắm vững về mục đích định giá thông qua việc trao đổi với khách hàng về loại máy, thiết bị cần định giá, sử dụng kết quả định giá phục vụ cho việc gì, cũng như dựa trên kinh nghiệm, hiểu biết và trình độ của mình và giải thích, trình bày rõ ràng đầy đủ trong báo cáo định giá.

a. Mục đích định giá máy, thiết bị.

Mục đích định giá có ảnh hưởng đến lựa chọn cơ sở định giá. Xác định chính xác mục đích định giá giúp người định giá tránh được việc lựa chon cơ sở định giá không đúng, qua đó áp dụng phương pháp định giá không thích hợp dẫn đến việc định giá không đúng với mục đích được yêu cầu. Hiện nay, định giá máy, thiết bị thường phục vụ cho các mục đích sau:

– Mua bán, trao đổi hay cho thuê;

– Liên doanh, liên kết, đấu thầu, đấu giá, lập dự toán đầu tư;

– Thế chấp;

– Tính thuế;

– Giải quyết tranh chấp;

– Hạch toán kế toán;

– Các mục đích khác.

b. Cơ sở giá trị trong định giá máy, thiết bị.
Giống như hoạt động định giá tài sản nói chung, định giá máy, thiết bị cũng có hai cơ sở giá trị đó là: giá trị thị trường và giá trị phi thị trường.

Người định giá và người sử dụng dịch vụ định giá phải phân biệt rõ sự khác nhau giữa giá thị trường và giá phi thị trường để đảm bảo đưa đến kết quả định giá khách quan.

c. Mối quan hệ giữa mục đích và cơ sở giá trị trong định giá.

Mục đích định giá sẽ quyết định việc lựa chọn cơ sở giá trị trong định giá. Khi định giá máy, thiết bị, người định giá cần phải chú ý:

– Mục đích định giá phải được xác định rõ ràng;

– Mục đích và cơ sở của định giá được áp dụng phải phù hợp với quy định của pháp luật;

– Mục đính định giá và việc lựa chọn cơ sở giá trị để định giá phải phù hợp với nhau, ở đây có thể chứng minh mối liên hệ này như sau:

+ Đối với thế chấp và mua bán, trao đổi công khai: Cơ sở của định giá là giá trị thị trường.

+ Đối với bảo hiểm: Cơ sở của định giá là giá trị phi thị trường, cụ thể là chi phí phục hồi nguyên trạng hay những cơ sở khác được nêu ra trong hợp đồng bảo hiểm, phù hợp với những quy định của bảo hiểm.

+ Đối với công tác hạch toán, kế toán: máy, thiết bị thông thường với mục đích phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, cơ sở định giá là giá trị thị trường của giá trị sử dụng còn lại; đối với máy, thiết bị chuyên dùng, không bán phổ biến trên thị trường, cơ sở định giá là giá trị phi thị trường (chi phí thay thế – khấu hao tích lũy) – mặc dù đây là giá trị phi thị trường, nhưng đối với việc định giá cho mục đích báo cáo tài chính nó được coi thay thế giá trị thị trường, được chấp nhận như giá trị thị trường.

+ Đối với mục đích tính thuế: Cơ sở định giá là giá trị phi thị trường, cụ thể cơ sở định giá là những quy định của nhà nước có liên quan đến việc tính thuế máy, thiết bị.

4. Sự khác nhau giữa định giá bất động sản và định giá máy móc, thiết bị.

Công việc định giá máy, thiết bị và định giá bất động sản là tương tự nhau. Tuy nhiên cũng có một số điểm khác cơ bản:

– Khác nhau về mức độ chi tiết của tài sản cần định giá:

Mức độ chi tiết và số lượng tài sản được định giá đối với máy, thiết bị thường lớn hơn so với bất động sản. Khi xem xét định giá những tài sản phức tạp, có giá trị lớn: với bất động sản, chẳng hạn định giá một tòa nhà thương mại, nhà định giá bất động sản cũng sẽ xem xét, phân tích các bộ phận của toàn nhà, nhưng khi sử dụng kỹ thuật định giá cuối cùng, họ thiên hướng đánh giá cả tổ hợp tài sản (tức là dùng phương pháp để định giá cả tòa nhà thương mại đó ); còn khi định giá máy, thiết bị tiến hành định giá một dây chuyền sản xuất, họ cũng tiến hành xem xét và phân tích các bộ phận cấu thành của dây chuyền sản xuất đó và tiến hành ước tính giá trị của mỗi khoản mục riêng lẻ sau đó cọng lại với nhau để đi đến một con số giá trị cộng dồn.

Do thời gian định giá máy, thiết bị lớn (dây chuyền sản xuất )…. Thường kéo dài, dẫn tới chi phí định giá máy, thiết bị có thể lớn hơn so với định giá bất động sản.

– Khác biệt về cơ sở tiếp cận. lựa chọn phương pháp định giá:

Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động định giá bất động sản trong hầu hết các thương vụ đều thu thập được các chứng cớ thị trường để trợ giúp họ trong quá trình định giá. Nhưng đối với định giá máy, thiết bị, nhà định giá thường gặp khó khăn hơn trong việc tìm ra được những bằng chứng thị trường về các giao dịch tương tự; đặc biệt là bằng chứng giao dịch về các dây chuyền sản xuất chuyên dụng, và khi đó cần áp dụng các phương pháp dựa trên cơ sở chi phí để đánh giá các chi tiết.